एन्ड्रोइड फोन प्रयोगकर्तासँग सम्बन्धित ठूलो कानुनी विवादमा गुगल १३५ मिलियन डलर तिर्न सहमत भएको छ।

अमेरिकामा चलेको क्लास एक्सन मुद्दामा गुगलमाथि प्रयोगकर्ताको अनुमति बिना एन्ड्रोइड फोनबाट सेल्युलर डेटा प्रयोग गरी पृष्ठभूमिमा जानकारी पठाएको आरोप लगाइएको थियो। गुगलले भने कुनै गल्ती स्वीकार गरेको छैन, तर लामो कानुनी प्रक्रिया अन्त्य गर्न सेटलमेन्टमा सहमति जनाएको हो।

यो मुद्दा टेलर लगायत भर्सेस गुगल एलएलसी नाममा चलेको हो। मुद्दामा प्रयोगकर्ताले फोन सक्रिय रूपमा नचलाउँदा पनि एन्ड्रोइड डिभाइसबाट गुगलतर्फ डेटा पठाइने गरेको दाबी गरिएको छ। त्यसरी पठाइने जानकारीका कारण प्रयोगकर्ताको मोबाइल डेटा खर्च भएको आरोप मुद्दामा लगाइएको थियो। प्रयोगकर्ताले पैसा तिरेर खरिद गरेको सेल्युलर डेटा पृष्ठभूमिमा प्रयोग भएको विषयलाई नै यो मुद्दाको मुख्य आधार बनाइएको हो।

सेटलमेन्ट वेबसाइटका अनुसार नोभेम्बर १२, २०१७ देखि हालसम्म कुनै पनि समयमा एन्ड्रोइड मोबाइल डिभाइस प्रयोग गरी सेल्युलर नेटवर्कमार्फत इन्टरनेट चलाएका प्रयोगकर्ता यस सेटलमेन्टबाट रकम पाउन सक्ने वर्गमा पर्न सक्छन्। तर यसमा अर्को महत्वपूर्ण शर्त पनि छ—प्रयोगकर्ता अर्को समान मुद्दा Csupo v. Google LLC को क्लास मेम्बर हुनु हुँदैन। त्यसैले सबै एन्ड्रोइड प्रयोगकर्ता स्वतः योग्य हुन्छन् भन्ने होइन। योग्यताका लागि आफ्नो अवस्था आधिकारिक सेटलमेन्ट वेबसाइटमा जाँच गर्नु आवश्यक छ।

यो विषय अझ चासोको कारण पनि बनेको छ, किनकि धेरै प्रयोगकर्तालाई फोन नचलाइरहेको अवस्थामा पनि डिभाइसले पृष्ठभूमिमा डेटा प्रयोग गर्न सक्छ भन्ने कुरा थाहा नहुन सक्छ। सामान्य प्रयोगकर्ताले मोबाइल डेटा सकिँदा प्रायः आफूले भिडियो हेरेको, एप चलाएको वा डाउनलोड गरेको कारण सम्झिन्छन्। तर यो मुद्दामा उठाइएको मुख्य प्रश्न भनेको प्रयोगकर्ताको स्पष्ट अनुमति बिना फोनले पृष्ठभूमिमा डेटा पठाएको हो कि होइन भन्ने हो।

सेटलमेन्टअन्तर्गत गुगलले १३५ मिलियन डलर तिर्नेछ। साथै, गुगलले गुगल प्ले सेवाका शर्त, हेल्प सेन्टर र एन्ड्रोइड डिभाइस सेटअपको क्रममा देखाइने केही जानकारी अद्यावधिक गर्नुपर्ने उल्लेख गरिएको छ। यसले प्रयोगकर्तालाई एन्ड्रोइड डिभाइसमा हुने पृष्ठभूमि डेटा प्रयोगबारे थप जानकारी दिने उद्देश्य राखेको बताइएको छ।

रकम पाउन चाहने योग्य प्रयोगकर्ताले आधिकारिक सेटलमेन्ट वेबसाइटमा गएर आफ्नो भुक्तानी विधि छान्नुपर्नेछ। वेबसाइटमा “पेमेंट इलेक्सन फर्म” उपलब्ध छ। त्यहाँ प्रयोगकर्ताले आफ्नो व्यक्तिगत विवरण, सम्पर्क विवरण र रकम प्राप्त गर्ने तरिका छान्नुपर्ने हुन्छ। भुक्तानीका विकल्प वेबसाइटमा उपलब्ध हुनेछन् र प्रयोगकर्ताले आफूलाई उपयुक्त माध्यम चयन गर्न सक्नेछन्।

आवेदन गर्दा गलत जानकारी दिनु हुँदैन। प्रयोगकर्ताले आफूले योग्य अवधिमा एन्ड्रोइड मोबाइल डिभाइस सेल्युलर नेटवर्कमार्फत प्रयोग गरेको पुष्टि गर्नुपर्ने हुन सक्छ। त्यसैले पुरानो गुगल खाता, प्रयोग गरेको फोन, मोबाइल नम्बर, इमेल वा सेल्युलर सेवा सम्बन्धी जानकारी आवश्यक पर्न सक्छ। सबै प्रयोगकर्ताले समान रकम पाउने निश्चित छैन। कुल सेटलमेन्ट रकमबाट प्रशासनिक खर्च, कानुनी शुल्क र अन्य स्वीकृत खर्च कटौती भएपछि बाँकी रकम योग्य दाबी गर्ने प्रयोगकर्ताबीच बाँडिनेछ।

यदि तपाईं त्यो बेला अमेरिकामा हुनुहुन्थ्यो र नोभेम्बर १२, २०१७ पछि कुनै समयमा सेल्युलर डेटा सहित एन्ड्रोइड फोन प्रयोग गर्नुभएको थियो भने, तपाईंले आफ्नो योग्यता आधिकारिक वेबसाइटमा जाँच गर्न सक्नुहुन्छ। यो विषय नागरिकताभन्दा बढी त्यो समयमा अमेरिकाभित्र सेल्युलर नेटवर्कमार्फत एन्ड्रोइड डिभाइस प्रयोग गरेको अवस्थासँग जोडिएको देखिन्छ। तर अमेरिका बाहिर बसेर मात्र एन्ड्रोइड फोन प्रयोग गरेका व्यक्तिका लागि यो सेटलमेन्ट लागू हुने देखिँदैन।

यस सेटलमेन्टसँग सम्बन्धित महत्वपूर्ण मिति पनि तोकिएको छ। आपत्ति जनाउने वा सेटलमेन्टबाट बाहिरिन चाहने प्रयोगकर्ताका लागि मे २९, २०२६ अन्तिम मिति तोकिएको छ। अदालतमा अन्तिम स्वीकृतिका लागि सुनुवाइ जुन २३, २०२६ मा हुने तालिका छ। अदालतले अन्तिम स्वीकृति दिएपछि र सम्भावित कानुनी प्रक्रिया पूरा भएपछि मात्र रकम वितरण अघि बढ्नेछ।

यो सेटलमेन्टले डिजिटल गोपनीयता र मोबाइल डेटा प्रयोगबारे ठूलो बहस सिर्जना गरेको छ। प्रयोगकर्ताको फोनमा के–कति डेटा पृष्ठभूमिमा चलिरहेको छ, कुन एप वा प्रणालीले कति डेटा प्रयोग गरिरहेको छ र त्यसमा प्रयोगकर्ताको सहमति कति स्पष्ट छ भन्ने प्रश्न अब अझ महत्वपूर्ण बनेको छ। एन्ड्रोइड जस्ता विश्वव्यापी रूपमा प्रयोग हुने प्रणालीमा सानो देखिने डेटा प्रयोग पनि करोडौँ प्रयोगकर्तासँग जोडिँदा ठूलो कानुनी र आर्थिक विषय बन्न सक्छ भन्ने यो घटनाले देखाएको छ।

गुगलले गल्ती स्वीकार नगरे पनि १३५ मिलियन डलरको सेटलमेन्ट आफैंमा ठूलो विषय हो। योग्य प्रयोगकर्ताका लागि यो पैसा पाउने अवसर हुन सक्छ भने मोबाइल प्रयोगकर्ताका लागि आफ्नो डेटा, गोपनीयता र डिभाइस सेटिङबारे सचेत हुने संकेत पनि हो।