सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडको साधारण शेयर बाँडफाँट प्रक्रियामा भएको गम्भीर अनियमितताको विषयमा प्रहरीले अनुसन्धान सुरु गरेको छ। नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) ले एक वर्षअघि गरेको स्थलगत जाँचबुझ प्रतिवेदनका आधारमा कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) राजकुमार अर्यालले कीर्ते कागजात पेश गरी कर्मचारीका लागि छुट्याइएको शेयर हिनामिना गरेको आशंकामा प्रहरीले यो अनुसन्धान अघि बढाएको हो।

केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) ले सोमबार सीईओ अर्याललाई काठमाडौँ जिल्ला अदालतबाट अनुमति लिई पक्राउ गरेको छ। सीआईबीका प्रवक्ता प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक शिवकुमार श्रेष्ठले दिएको जानकारी अनुसार, सेबोनबाट प्राप्त अनुसन्धान प्रतिवेदनका आधारमा धितोपत्रसम्बन्धी ऐन विपरीतको कसुरमा अनुसन्धान सुरु गरिएको छ। “कम्पनीमा कार्यरत कर्मचारीहरूलाई छुट्याइएको शेयर बाँडफाँटमा कीर्ते कागजात पेश गरिएको विषयमा धितोपत्र बोर्डबाट अनुसन्धान प्रतिवेदन प्राप्त भएको थियो,” प्रवक्ता श्रेष्ठले भने, “त्यसकै आधारमा हामीले आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी पक्राउ गरी अनुसन्धान सुरु गरेका छौं।”

प्रहरीका अनुसार, नियमनकारी निकायले मागेको कागजात पेश गर्दा कम्पनीबाट प्राप्त सक्कल आवेदन फारम र सोको प्रतिलिपिहरूमा फरक फरक विवरण भेटिएको छ। यसले कम्पनीले झुटो विवरण पेश गरी नियामक निकायलाई झुक्याउन खोजेको आशंकालाई बलियो बनाएको छ। धितोपत्रसम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा १०० ले कम्पनीहरूलाई लिखत, विवरण वा अभिलेख सुरक्षित राख्नुपर्ने र त्यस्ता कागजातहरूलाई नष्ट गर्न, झुटो बनाउन, लुकाउन वा त्यस्तो कार्यमा मद्दत गर्न नहुने स्पष्ट व्यवस्था गरेको छ।

सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले सेबोनबाट ९६ लाख कित्ता साधारण शेयर जारी गर्ने अनुमति पाएको थियो। सोमध्ये ५ प्रतिशत अर्थात् ४ लाख ८० हजार कित्ता शेयर कम्पनीका कर्मचारीका लागि आरक्षण गरिएको थियो। तर, आरोप अनुसार आरक्षित शेयरमध्ये अधिकांश सीईओ अर्यालले आफैँले राखेर कर्मचारीहरूलाई अत्यन्त न्यून मात्रामा मात्र बाँडेका थिए। यस विषयमा सेबोनमा उजुरी परेपछि बोर्डले छानबिन गरी शेयर पुनः बाँडफाँट गर्न निर्देशन दिएको थियो। साथै, सीईओ अर्यालको कीर्ते कामबारे थप अनुसन्धान र कारबाहीका लागि सीआईबीलाई अनुरोध गरेको थियो।

कर्मचारी स्रोतका अनुसार, अधिकांश शेयर कब्जा गर्नका लागि सीईओ अर्यालले कर्मचारीहरूबाट खाली आवेदन फारममा हस्ताक्षर गराई आफूखुशी शेयर कित्ता भरेका थिए। शेयर बाँडफाँटको विषयमा अनुसन्धान सुरु भएपछि उनले केही उच्च तहका कर्मचारीहरूलाई जागिर छोड्न बाध्य पारेको समेत स्रोतले जनाएको छ।

कम्पनीले सर्वसाधारण लगानीकर्ता, वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपाली र सामूहिक लगानी कोषलाई अंकित मूल्यमा १३९ रुपैयाँ प्रिमियम थप गरी प्रति कित्ता २३९ रुपैयाँमा शेयर विक्री गरेको थियो। तर, कर्मचारीहरूलाई भने अंकित मूल्य रु १०० मै विक्री गरिएको थियो।

यसैबीच, सोमबार नेपाल स्टक एक्सचेन्ज लिमिटेड (नेप्से) मा कारोबार बन्द हुँदा सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सको शेयर मूल्य प्रतिकित्ता ४६७ रुपैयाँ ३० पैसा कायम भएको थियो। यो घटनाले लगानीकर्ताहरूको विश्वासमाथि प्रश्नचिन्ह खडा गरेको छ।